Expeditie Geen categorie Iran 

Fietsen door Isfahan

Beautifull oase Isfahan

26 November 2023

17°

We zijn er paar dagen in Isfahan, het is hier fantastisch. We staan op een heerlijk rustig plekje en blijven hier een paar dagen staan. We fietsen langs de rivier Zaindeh naar het centrum. De verschillende bruggen over de rivier de Zayandeh of Zaindeh, zijn vol leven. Mensen zitten gezellig samen, bbq-en, genieten. Het is duidelijk dat het sociale leven zich hier langs de rivier grotendeels afspeelt. We passeren wel zeven bruggen. De bekendste daarvan is de Si-o-se Pol, deze brug bestaat uit nissen, waarin mensen met elkaar afspreken. Je hebt dan een fantastisch uitzicht en wat privacy. We gaan naar een ontzettend mooie beschilderde Vank kathedraal in de Armeense wijk Nieuw Culfa. De cathedraal krijgt een aparte post. Daarna fietsen we verder naar een bisar mooi en groot plein. Het plein van de Emam (betekent vierkant) of het “Imam Plein” is het centrale plein van Isfahan. Het is een van de grootste pleinen ter wereld. Aan dit plein liggen twee beroemde moskeeën: de Masjid-i-Sjah, die met kleurrijke tegels bekleed is, en de Masjid-i Sjeik-Lutfullah, een moskee met een beroemde blauwe koepel. Ook ligt aan dit plein het Ali Qapupaleis. Door de UNESCO Commissie voor het Werelderfgoed werd het plein Meidan Emam en de omliggende gebouwen tot Werelderfgoed verklaard in 1979. We doen wat inkopen in de Bazaar van Isfahan en gaan heerlijk uiteten. Gegrilde kip gevuld met walnoten, met granaatappel saus, yammie. Alles is wauh en vol leven het bruist! We genieten, later meer.

— info: Isfahan of Esfahan (Perzisch: اصفهان) is een stad in Iran met 1,8 miljoen inwoners (2011) en is daarmee de op twee na grootste stad van Iran. De stad ligt ongeveer 340 km ten zuiden van Teheran. Op een hoogte van 1574 meter. Het is de hoofdstad van de gelijknamige provincie Isfahan. De stad ligt in een oase op het hoogland van Iran, aan de noordoever van de Zayandeh. De stad is vanouds een handelsstad. In de stad is veel textielindustrie, waaronder ook zijde en Perzische tapijten. In de omgeving van de stad vindt veel landbouw plaats, waaronder katoen, graan en tabak. We zien ook veel moestuinen. De mensen zijn hier heel actief in het zelf verbouwen van groenten en kruiden. Wij hebben nog geen verse kruiden winkel kunnen ontdekken. Wellicht daardoor. De stad heeft zowel spoor- als weg verbindingen met de rest van Iran. De stad heeft een internationale luchthaven en binnenkort schijnt de metro te worden opgeleverd. We hebben nog geen spoor kunnen ontdekken. Naast religieuze opleidingen heeft Isfahan 13 universiteiten. Geschiedenis De stad bestond al in de oudheid en stond toen bekend als Aspadana. In de tijd van de Parthen was het de hoofdstad van de provincie Boven-Perzië van dat rijk. Tijdens de Babylonische ballingschap werden Joden naar Isfahan verplaatst. Nog steeds woont er een kleine joodse gemeenschap in de stad. De Arabieren veroverden de stad in het jaar 643. De stad behield een belangrijke functie. De ligging aan de zijderoute maakte dat de stad bekend raakte om haar zijde. Isfahan werd in de 11e eeuw, ten tijde van de dynastie van de Seltsjoeken, de hoofdstad van Perzië. Toentertijd woonde de beroemde arts en filosoof Avicenna in Isfahan. In de dertiende eeuw veroverden de Mongolen de stad en verwoestten haar grotendeels. In oktober of november 1387 trok Timoer Lenk naar Isfahan. Uit angst gaf de gouverneur van de stad zich onmiddellijk over. ’s Nachts kwam de bevolking echter in opstand waarop Timoers soldaten reageerden door het ombrengen van de 70.000 inwoners en het verwoesten van de stad. Onder de Safaviden werd Isfahan in 1598 echter opnieuw de hoofdstad van Perzië. De stad kwam tot bloei onder sjah Abbas I de Grote. In deze periode werden de belangrijkste bouwwerken gebouwd, zoals het plein van de Emam. De bevolking van de stad was toen ongeveer 1 miljoen inwoners. Abbas I verplaatste veel groepen handelaars naar zijn nieuwe hoofdstad, waaronder ook veel Armeniërs en Joden die vrijelijk hun godsdienst mochten belijden. De Perzen noemden het toen zelf ‘Nesf-e-Jahan’, ‘de halve wereld’, waarmee ze bedoelden dat als je het gezien had, je de halve wereld gezien had. De Nederlandse VOC had van 1623, toen de koopman Huibert Visnich er voor het eerst arriveerde, tot 1747 een handelspost in Isfahan. Deze bloeiperiode duurde totdat de Afghanen de stad in 1722 veroverden en de stad grotendeels verwoestten. Shiraz werd hierop de hoofdstad van Perzië. In 1729 werden de Afghanen weliswaar verdreven, maar de stad kreeg nooit meer zijn oude status. Mashhad, Shiraz en later Teheran werden hierna de hoofdsteden van Iran.

Vank Kathedraal

27 November 2023

We gaan naar een ontzettend mooi en overdadig beschilderde Vank kathedraal in de Armeense wijk Nieuw Culfa. Sjah Abbas I verplaatste in 1604 zo’n 3.000 Armeniërs naar Isfahan om de handel te bevorderen. Zij waren vrij om hun religie te belijden en bouwden onder andere de Vank, een Armeense kathedraal. De kerk is van binnen volledig uitbundig beschilderd met christelijke kunst in de stijl van de Renaissance. Er zijn ook twee musea bij met o. a. Indrukwekkende oeroude handgeschreven geschriften.

— info: Kathedraal van Isfahan De Vank (Armeens: Սուրբ Ամենափրկիչ Վանք, Surp Amenaprgich Vank; Perzisch: کلیسای وانک or آمنا پرکیج, Kelisa-ye Vank of Amenapergich) of ook wel de Vank-kathedraal is een Armeens-Apostolische kerk in Isfahan, Iran. Vank betekent kathedraal in het Armeens. De kathedraal heet officieel Heilige Verlosser Kathedraal. De kerk is gebouwd in het begin van de 17e eeuw. De oude hoofdstad was toen Tabriz, in het noordwesten van het rijk. Sjah Abbas I de Grote was bang dat dat deel van zijn rijk aan het Ottomaanse Rijk zou vervallen, wat inderdaad later ook gebeurde. Hij verplaatste zijn hoofdstad naar Isfahan. In 1604 bracht hij ook 3000 Armeense gezinnen afkomstig uit de stad Culfa naar Isfahan. Culfa ligt nu in de Azerbeidzjaanse exclave Nachitsjevan. Abbas I deed dit ook om de handel in zijn nieuwe hoofdstad te bevorderen, vooral om de zijdehandel te kunnen blijven controleren. Hij bouwde een nieuwe wijk, Nieuw Culfa, en stelde hen in staat eigen kerken te bouwen. In 1606 bouwden zij hun eerste kathedraal, die later tussen 1655 en 1664 vervangen werd door het huidige gebouw. Tot op heden wordt de kerk nog steeds gebruikt voor religieuze diensten. In het altaar bevinden zich de relikwieën van de heilige Jozef van Arimathea. Naast deze kathedraal zijn er nog 12 Armeense kerken in Isfahan. Enkele van deze kerken zijn de Bethlehemkerk, de Kerk van Maria in Isfahan en de Kerk van Sint-Joris in Isfahan. Naast de kathedraal is ook een museum. Hier bevinden zich verschillende voorwerpen uit de geschiedenis van Armeniërs in Isfahan. Zo is ook de eerste gedrukte Armeense bijbel te zien, die gedrukt is in 1665 in Amsterdam.

Moskee van de sjah (Masjid-i-Sjah) of de Koningsmoskee

27 November 2023

17°

De Moskee van de sjah (Masjid-i-Sjah) of de Koningsmoskee wordt ook wel de Moskee van de imam genoemd. Imam verwijst in dit geval naar ayatollah Khomeini. De iwan, de ingang, ligt evenwijdig aan het Plein van de Emam en wordt geflankeerd door een dubbele galerij. De rest van de moskee ligt daarachter en staat onder een hoek van ongeveer 45 graden met het plein, in de richting van Mekka. Het ‘plafond’ van de iwan is opgebouwd uit muqarnas. Vlak voor de deur staan fotografie studenten foto’s te maken of is het voor instagram? Als we binnen lopen is het onduidelijk of een aan wie we entree moeten betalen. Er lopen verschillende mannen rond. Het komt uiteindelijk goed voor 4 euro pp. Ook binnenin worden we aangesproken. Uiteindelijk loopt een oude leraar met ons mee en stel ik hem wat vragen. Over zaken die ik gelezen heb. De koepel met 42 echo’s, waarvan wij er 14 kunnen horen. Zo bijzonder als je er onder staat en klikt. Ik kon tellen tot 12. De islam architectuur weer heel knap twee precies gelijke zijden te maken. De architect heeft vaak een paar bewuste fouten gemaakt, vanuit de gedachte niet groter dan God te willen zijn. Waar zitten deze vraag ik de oud docent? Het zijn twee pilaren. In de verschillende pilaren is lood verwerkt, hierdoor zijn ze aardbeving bestendig. Er is nog een verborgen zonneklok. Leuk om deze bijzonderheden van het gebouw te weten en te zien.

— info: De bouw van de moskee begon in 1611 in opdracht van sjah Abbas de Grote. De moskee moest de vrijdagmoskee van Isfahan vervangen. De bouw was klaar in 1630. Het gebouw zelf meet 130 × 100 meter en heeft een binnenplaats van 70 × 70 meter. Om de binnenplaats bevinden zich kleinere gebedsruimtes en ruimtes voor de madrassa. De koepel van de moskee is 52 meter hoog en is lichtblauw van kleur. Sommige delen van het gebouw zijn bekleed met schitterende mozaïeken. De rest van het gebouw is bekleed met zevenkleurige geglazuurde tegels, die goedkoper zijn dan mozaïek. Het gebouw heeft een band met witte letters met religieuze teksten, uitgevoerd in de tuluth-kalligrafie. Een grondige restauratie van de koepel startte in 2010. In 2022 bij de afwerking van de restauratie moesten de verantwoordelijken toegeven dat bij de restauratie fouten zijn gemaakt die de koepel hebben beschadigd en verder herstel van dit onderdeel van een werelderfgoedsite noodzakelijk maken. Als wij er zijn, staat de koepel nog steeds in de steigers. Bronnen, noten en/of referenties ↑ Hattstein, Markus & Delius, Peter (2004) Islam, art and architecture, ISBN 3-8331-1178-X ↑ (en) Isfahan’s Imam Mosque restoration reaches final stage, Tehran Times, 24 april 2021 ↑ (en) Isfahan’s Shah Mosque: Important Iranian site damaged in restoration, BBC, 19 juli 2022 ↑ Restauratie van iconische moskee in Iran oogst kritiek: vorm en kleur van koepel lijken niet meer te kloppen, vrtnws.be, 19 juli 2022

De sublime poort

27 November 2023

De tweede dag bezoeken het Ali Qapu paleis met zijn in zachte kleuren beschilderde muren en fantastische balkon. Ook bezoeken we een authentiek herenhuis. Of beter gezegd we lopen er in zien de overdadige ontvangsthal annex kamer en gaan weer weg. Ali Qapu betekent de sublieme poort en we staan inderdaad met open monden ons te vergapen aan haar schoonheid. Via een rond trappenhuis met fijne beschildering lopen we omhoog. Pas op voor de lage deuren. Zouden de mensen zo klein zijn geweest of was dat bedoelt om nederig te buigen als je door de deur kwam. Zoals de hoge drempels, die je in moskeeën ziet, daarvoor neergelegd zijn. Het paleis heeft drie verdiepingen. Jammer genoeg is de beroemde muziekkamer op de derde afgesloten. De schilderingen zijn in de tijd wat vervaagt. Hopelijk gaan ze dit subtiel of niet restaureren. Met de muziekkamer zijn ze al begonnen, daarom is die dicht. Het is adembenemend mooi. Het uitzicht op het plein is ook fenomenaal. We zien een klasje meisjes, voorbij lopen in bedekte kleding. Mogen weer op de foto met wat onbekenden en moeten er ook echt samen weer op. Ha ha dat is een feest met Edgar. Kortom ik heb genoten 😉

— info: ĀlQāpū (Perzisch:عالی‌قاپو; of de Sublieme Poort) is een paleis in Isfahan, Iran. Het is gelegen aan de westkant van het plein van de Emam. Net als de rest van het plein is het rond 1595 gebouwd. De bouw verliep in verschillende stadia. De bouw werd uitgevoerd door sjah Abbas I de Grote van de dynastie der Safaviden. De bouw begon als een atrium dat toegang verschafte aan de Perzische tuin, deze is niet meer in zijn oude glorie. Nu een kleine tuin annex parkje. In 1602 werd het gebouw verbonden met de dubbele galerij met winkels die het hele plein omringd. Kenmerkend voor het paleis is de talar of veranda aan de voorkant. Ali Qapu is 33 m hoog en heeft zeven verdiepingen. Het grondplan meet 20 x 20 m. Tijdens de regeerperioden van zowel sjah Sultan Hoessein (de laatste Safavidensjah) en onder Nasir al-Din van de Kadjaren (1848-1896), werd het paleis gerenoveerd. Bijzonder aan het gebouw zijn de schilderingen van de natuur van Reza Abbasi, de hofschilder, en zijn leerlingen. Er zijn zowel bloemen, vogels als andere dieren afgebeeld. Ook zijn er mensen geschilderd. De stijl heeft iets van Indiase beschilderingen, lommerrijk en lustvol.

Uiteten in stijl

27 November 2023

18°

We vieren ons bezoek aan Esfahan en gaan uiteten bij een authentiek restaurant. De betalingen van het menu zijn hilarisch. We eten weer geweldig en worden gefeteerd op live muziek en worden toegezongen.

Water in de Zayandeh rivier!

28 November 2023

De Isfahani zijn verheugd en vieren de komst van het water in de Zayandeh. Sinds januari 2019 komt het water weer in de stad. Nu snappen we waarom er zoveel wordt genoten langs de rivier. Het water van dit seizoen is vorige week gekomen, toen wij door de regen, sneeuw en mist reden over de mooie pieken en valeien van het Zagrosgebergte. Op de foto’s zie je de drie oude loopbruggen we fietsen er de afgelopen dagen meerdere keren waarbij. Wat een feest om dat zo uitbundig samen te vieren. Dat het water niet vanzelfsprekend is kan je hieronder lezen.

— info: De Zayandeh of Zayandeh Rud is een rivier in de provincie Isfahan in Iran. Rud betekent rivier in het Farsi. De rivier ontspringt in het Zagrosgebergte (op zijn hoogst 3974) en mondt na zo’n 400 km uit in het Gavkhunimeer, een zoutmeer ten zuidoosten van Isfahan. Over de rivier ligt onder andere de bekende brug Si-o-se Pol. De rivier was een van de weinige rivieren in Iran, die vrijwel het hele jaar door water voerde in een stroomgebied van 41.500 km². Door de combinatie van bevolkingsgroei en industrialisering in de regio, drogere jaren en het ontbreken van een degelijke planning kwamen er sinds einde 20e eeuw meerdere periodes van seizoensdroogte voor tot de rivier in 2010 helemaal droog viel. Nu stroomt het met een flinke snelheid een debiet van 38 m³s. Het is opgelost door nabij de plaats Chelgard een dam te bouwen in de Koohrangrivier, die via de Karoen in de Perzische Golf uitmondt. De dam ongeveer 4 km zuidwest van Chelgard via een 2,8 km lange tunnel door de bergrug, water naar de Zayandeh. Om Isfahan en andere steden langs de Zayandeh van voldoende water te voorzien. Al sinds het tijdperk van sjah Abbas I van Perzië zijn er pogingen gedaan om water uit de Koohrang om te leiden naar de Zayandeh. Uiteindelijk slaagde men er tussen 1948 en 1954 in om de tunnel aan te leggen. In de middenloop van de rivier, ongeveer 100 km vanaf de bron, bevindt zich een dam bij Chadegan die is bedoeld om de watervoorziening voor Isfahan te reguleren. Daar is ook een hydro-elektrische centrale. Een kleine 100 km na deze dam bereikt de rivier de stad Isfahan, die ongeveer halverwege de bron en de (vroegere) monding ligt. Nog 200 km verderop stroomde het water vroeger tot in het Gavkhunimeer. Dat meer wordt in de 21e eeuw niet meer door het water bereikt. Geschiedenis De oudste sporen van menselijke bewoning langs de rivier zijn gevonden in de grotten van Qaleh Bozi bij Dizicheh ten zuidwesten van Isfahan. Meer dan 40.000 jaar geleden werden deze grotten in het paleolithicum gebruikt door groepen jagers (Neanderthalers), waar ze stenen werktuigen en botten van dieren hebben achtergelaten. Een prehistorische cultuur, de Zayandeh River Civilization, floreerde in het 6e millennium v.Chr. langs de oevers van de Zayandeh. In de 17e eeuw ontwikkelde Shaikh Bahai (een invloedrijk geleerde en adviseur van de Safavid dynastie), een systeem van kanalen (maadi), om water naar de wijken van Isfahan te verdelen. Het rivierwater maakte bevolkingsgroei en economische groei van de stad mogelijk waardoor Isfahan een invloedrijk centrum werd met parken en een groene omgeving midden in de woestijn. In deze stad (en in andere steden) wordt de rivier overbrugd door een aantal historische bruggen. Isfahan is al sinds eeuwen een oase-nederzetting, met omliggende vruchtbare landerijen die resulteren in relatieve welvaart. Tot de jaren 1960 was het industrieel watergebruik minimaal, zodat het schaarse water vooral in de landbouw kon worden gebruikt. Door groeiende bevolking in het stroomgebied en verhoging van de levensstandaard in de stad, werd de druk op het watergebruik steeds groter. Hierdoor waren de sinds eeuwen bestaande regels voor de waterverdeling niet meer toepasbaar. De komst van staalfabrieken en andere industrieën vereisten eveneens voorziening van water. Het project om de Chadegan-dam aan te leggen en een reservoir te laten ontstaan (1972) was bedoeld om de watertoevoer te stabiliseren en elektriciteit op te wekken. Het reservoir heeft sinds 1972 het optreden van seizoensoverstromingen helpen voorkomen. 80% van het water dat uit de Zayandeh wordt onttrokken wordt gebruikt in de landbouw, 10% is voor menselijk gebruik (voor 4,5 miljoen inwoners), 7% is voor industrieel gebruik en 3% voor overig gebruik. Hoewel het opdrogen van de Beneden loop van de Zayandeh aan droogtes wordt toegeschreven, is de invloed van de mens vrij groot. Mismanagement en te veel watergebruik resulteerden eerst in het droogvallen van de rivier in de droogste maanden, uiteindelijk tot het opdrogen van de rivier zelfs voordat deze Isfahan bereikt. Er zijn studies gedaan naar verbetering van de timing van de waterafgifte bij de Chadegan-dam. Een efficiënter agrarisch watergebruik wordt onderzocht, omdat dit een flinke besparing kan opleveren. In 2019 stroomde er voor het eerst in enkele jaren weer water door de rivier bij Isfahan. Bruggen De oudste brug die bij Isfahan de rivier over gaat, is gebouwd in de 5e eeuw n. Chr. Deze is nog steeds in gebruik als voetgangersbrug. De Marnanbrug dateert uit de 16e eeuw, de Si-o-se Pol uit 1632 en de Khajubrug uit 1650. Dit zijn alle voetgangersbruggen.

Sejzi

28 November 2023

19°

Nadat we de grote stad achter ons laten en wat boodschappen langs de weg doen, komen we in de uitgestrekte valeien. Hier begint langzamerhand de woestijn. Het is vlak nog een enkele berg aan de zijden. Af en toe een enorme fabriek: tegels, ijzer van alles. Veel mooie oude vrachtwagens overal waar ik kijk.

Gerelateerde berichten